گفت وگوی جاویدانی با عسگرپور درباره خانه سینما
ثمرات یک ناگاه نامیمون در سال روز دستور یک انحلال
به گزارش جاویدانی، رییس هیأت رئیسه خانه سینما همزمان با سالروز حکم انحلال خانه سینما از «ثمرات یک نگاه نامیمون» که بازهم وجود دارد، سخن گفت و اشاره کرد: برای ساختار و ثبت صنوف فرهنگی هنری، مشکل قدیمی اساسنامه ای هنوز پابرجا می باشد.
محمد مهدی عسگرپور رئیس هیئت رئیسه خانه سینما همزمان با ۱۴ دیماه سالگرد حکم انحلال خانه سینما، در گفتگویی با ایسنا از آن روزها یاد کرد و مطالباتی صنفی سینما را تشریح نمود.
این مدیر فرهنگی و کارگردان سینما که با گزارشگر ایسنا گفتگو می کرد، اظهار داشت: اگر به آن مقطع اشاره می کنم فقط محض یادآوری نیست، می خواهم این مورد تاریخی را بهانه ای کنم تا برسم به این که در مقطع فعلی، این مباحث به چه درد ما می خورد.
هیج وقت اعتقادی به تعطیلی خانه سینما نداشتم
مدیر عامل سابق خانه سینما در پاسخ به این اظهارنظر که آن حکم در آن مقطع موجب تعطیلی خانه سینما شد، اظهار داشت: هیچ گاه اعتقادی به تعطیلی خانه سینما نداشتم و بارها هم به این مورد اشاره کردم، چون حکمی که وزارت ارشاد وقت در ۱۴ دیماه ۱۳۹۰ ابلاغ نمود، بحث انحلال خانه سینما به استناد بندی صورت گرفت که مربوط به آموزشگاه های سینمایی می شد. حتی وجه قانونی ان اعلامیه هم مشکل داشت، گو اینکه در دیوان عدالت هم توانستیم رای دیگری را بگیریم که آن حکم انحلال را باطل کرد. در هر صورت طبیعی بود که یک وزارت ارشاد در دولت دهم که بشدت ساختار را در کشور قطبی کرده بود و دامنه خودی ها و غیرخودی های آن گسترده شده بود، سوگمندانه سایر بخش های امنیتی و قضایی هم نمی آمدند با آن وزارت که خودش را متولی اصلی ماجرا می دانست، درگیر کنند.
به این علت دیوان عدالت هم سر این ماجرا تلاش کرد، یک جوری و نه قاطعانه، میان داری بکند. باز هم تأکید می کنم من تعطیلی را هیچ گاه قبول نداشتم، گو اینکه حساب های خانه سینما مسدود نشده بود، البته که چیزی هم در حساب ها نداشتیم و اگر به خاطر داشته باشید، ساختمان شماره ۲ فعال بود، حتی جلساتمون در خیابان وصال برگزار می شد. ازاین رو گویا به صورت نمادین با همراهی کمی از سینماگران خام اندیش، اصولاً آمده بودند، سراغ ساختمان شماره ۱ در کوچه سمنان.
ما فقط وارد جنگ سیاسی نشده بودیم
عسگرپور با اشاره به برخی اظهارنظرها افزود: تعدادی از همکاران سینمایی مان در آن تاریخ و گاهی در این تاریخ فکر می کنند که ما فقط وارد یک جنگ سیاسی شده بودیم، ازاین رو می خواهم به بعضی از نکات به صورت برجسته اشاره کنم. ریشه ماجرای انحلال خانه سینما به قبل تر بر می گشت. یعنی ما در سال ۸۷ درخواستی را جهت راه اندازی صندوق بیمه بیکاری به ریاست جمهوری ارسال کردیم. این مورد برمی گشت به جلسه ای که در انتها دولت نهم آقای احمدی نژاد با سینماگران داشت.
سینماگران طیف های مختلفی هم در آن جلسه بودند، من هم تازه مدیرعامل خانه سینما شده بودم. طرحی را برپایه مطالبات سینماگران در امتداد امنیت شغلی و به پیشنهاد آقای احمدی نژاد (رییس جمهور وقت) درآن جلسه آماده کردیم که ظاهراً نباید آن پیشنهاد را جدی می گرفتیم، چون بعدا متوجه شدیم ریشه برخی مسائل به این طرح برمی گشت، در هر صورت در آن طرح خانه سینما محوریت پیدا می کرد و آن صندوق بیمه بیکاری که آرزوی سینماگران بود، خارج از صندوق های مرسوم دولتی تشکیل می شد. این نامه ها در ریاست جمهوری، تأمین اجتماعی و وزارت ارشاد چرخید و بر خلاف وعده ای که در آن جلسه داده شده بود، همچنان به عنوان یک مسئله اجرا نشده باقیمانده است.
رئیس هیئت رئیسه خانه سینما تصریح کرد: سال ۸۸ پس از اتفاقاتی که در جامعه افتاد، مدیران جدید وزارت ارشاد که حالا آقای حسینی وزیر ارشاد شده بود وآقای شمقدری معاون سینمایی و اقای سجادپور که خدا رحمتشان بکند، مدیر کل اداره نظارت و ارزشیابی، آمدند شورای پروانه ساخت را دستکاری کردند و اعضای آنرا از ۵ نفر عضو رساندن به ۷ نفر در حالی که آئین نامه مصوب آن شورا همین الان همان ۵ نفر است، در هر صورت آنها دو نفر را اضافه کردند و تعداد نمایندگان خانه سینما خیلی در اقلیت قرار گرفت. بحث های در آن شورا مطرح می شد که فقط آمال و آرزو نبود، بطورمثال اقای سجادپور در آن شورا گفته بود، تولیدات سینمای ایران را ظرف یک سال می خواهیم به ۲۰۰ فیلم برسانیم. در صورتیکه زیرساخت تولید و نمایش ما در آن زمان ۶۵-۸۰ فیلم بود، اینها معلوم بود که حرف های بی بنیانی است که می توانست بابت آن رانت های جدیدی ایجاد بشود.
بعد سر نوع ممیزی ها، یکی از اعضاء خانه سینما در شورای پروانه ساخت، آقای برزیده استعفا داد اما نماینده دیگرمان آقای شاهسواری ماندند. چند نامه برای معاونت سینمایی در اعتراض نوشتیم اما بدون پاسخ ماند، تا این که فکر می کنم بهمن همان ۸۸ بود که از اقای شمقدری معاون وقت وزارت ارشاد دعوت کردیم به عنوان معاون سینمایی به خانه سینما آمدند که در آن جلسه هم بحث صندوق بیمه بیکاری عنوان شد و هم بحث های مربوط به شورای پروانه ساخت و ایشان هم وعده هایی دادند ولی عملیاتی نشد، ازاین رو ما دیدیم که وعده ها عملیاتی نشد و آن ۵ نفر از اعضا ء شورای پروانه ساخت همچنان ۷ نفر شده بودند و تغییری ایجاد نشده است. در نهایت از نماینده دیگرمان یعنی آقای شاهسواری درخواست کردیم که از شورای پروانه ساخت خارج بشود. تأکید می کنم که این نکات را به این علت می گویم که بعضی از دوستان فکر می کنند، این دعواها شخصی بوده است، در حالی که سر مسئله هایی بود که بدان اشاره کردم. علی ای حال اقای شمقدری، خاستگاهش از هیئت اسلامی هنرمندان بود و اقای سجادپور هم همینطور و اینها اساسا از قدیم با خانه سینما مسئله داشتند.
می خواستند با قطع بودجه، خانه سینما را زمین گیر کنند
عسگرپور اظهار داشت: آن دوستان همانطور که در گفتارشان همیشه دیده می شد، خانه سینما را به عنوان مجموعه غیر خودی و به تعبیر خودشان شاه نشین می دانستند و بمحض این که بر سر کار آمدند، بودجه خانه سینما را هم قطع کردند. آنها بودجه مشخص خانه سینما را پرداخت نمی کردند بطورمثال به بنیاد سینمایی فارابی می گفتند که شما به خانه سینما پول قرض بدهید و یکی دو نوبت این کار را انجام دادند و می گفتند، چک بابت آن بگیرید که معنایش این بود که اگر ما در خانه سینما نمی توانستیم، پول را برگردانیم باید به زندان می رفتیم. علی ای حال ماجرای بودجه خانه سینما از ریل اصلی اش در آن مقطع خارج شده بود و چند ماه بعد کلا قطع شد. ازاین رو خانه سینما برای اداره خودش یعنی نگهداری ساختمان ها و پرداخت حقوق کارمندان باید به راه های دیگری دست پیدا می کرد. اینجا بود که تعداد زیادی از همکاران ما امدند، کمک کردند. در ابتدا شمار کمی کمک کردند و بعدتر همکاران بیشتری پیوستند، البته این را بگویم که بعدا با گذشت زمان به انها کمک هایشان بازپرداخت شد.
مدیرعامل فعلی خانه هنرمندان با اشاره به اینکه در آن مقطع وضعیت ماجرای بودجه خانه سینما پیچیده شد، افزود: تصورشان هم این بود که با قطع بودجه می توانند خانه سینما را زمین گیر بکنند و خانه سینما به این تن خواهد داد که کلیدش را تحویل این آقایان بدهد و هیئت مدیره ای که آنها مایل هستند، مستقر بشود. این وسط اندک سینماگرانی هم بودند که با آنها همکاری جدی داشتند و بعضی ها تلاش می کردند که نقش واسطه گری هم داشته باشند بطورمثال از معاونت سینمایی حرف ها را برای ما بیاورند و حرف های ما را برای آنها ببرند، یکی از طرح های واسطه ها این بود که بیاید همه هیئت مدیره استعفا بدهید تا یک هیئت مدیره دیگر بیاید، تا مسائل حل شود.
او تصریح کرد: منتهی وظیفه کلی هیئت مدیره در آن مقطع مسئله امنیت شغلی بود و ما نمایندگان صنوف بودیم و قرار نبود با حرف دولت بیایم و با حرف آنها برویم، چون پیشتر خانه سینما این آزمونها را پشت سرگذاشته بود، بطورمثال در مقطعی برای جشن خانه سینما اتفاق افتاده بود که کل هیئت مدیره درگیر شده بود و دولت آمده بود وسط تا مشکل را حل بکند. لابد باز فکر می کردند از همان طریق باید عمل بکنند.
رئیس هیئت رئیسه خانه سینما به یک نقطه عطف تاریخی مهم دیگر اشاره نمود و اضافه کرد: ما یک نقطه عطف دیگری داشتیم که خیلی مهم بود، بعد از آنکه مکاتبات ما با مقامات ارشد دولت و وزارت ارشاد در این زمینه به نتیجه نرسید، در مرداد ۸۹ بود که یک فراخوانی برای امنیت شغلی با چند پارامتر مشخص دادیم (که در کتابچه امنیت شغلی خانه سینما مستند هم شده است، ) و اتفاقا از مسولین خود دولت هم دعوت کردیم که در گردهمایی اصناف حضور پیدا کنند.
اول قرار بود این گردهمایی در موزه سینما تشکیل گردد اما بعدتر قرار شد به ساختمان وصال منتقل شود و با بخش های امنیتی هم هماهنگ کرده بودیم، اما یکی دو نفر از سینماگرانی که تریبون حاکمیتی جدی در آن مقطع داشتند و خود معاون وقت سینمایی، در مصاحبه هایی نکاتی را مطرح نمودند که فضا را امنیتی کردند. ازاین رو آن گردهمایی با مشکل روبرو شد و در نهایت هیئت مدیره تصمیم گرفت، آن گردهمایی را برگزار نکند چون فضا بسمت مباحث سیاسی رفت، در حالی که ما اساسا بحث مان امنیت شغلی و صنفی بود. بعدتر در شهریور ماه ۸۹ جشن خانه سینما را که داشتیم، آنجا اقای اصغر فرهادی برای همکارانشون آرزوی های داشتند که ای کاش بتوانند بیایند و فیلم بسازند. به دنبال آن اقای شمقدری آن بیانیه معروف انا لله و انا الیه راجعون را منتشر نمودند.
انجا هم ما اساسا وارد فضای دیگری شدیم. فکر کنم اوایل مهر ماه سال ۹۰ وزارت ارشاد شکایت های در دادگستری بیان کرد که مجموعا به نفع خانه سینما رای صادر شد و ما می توانستیم ادامه فعالیت بدهیم. اما به ۱۴ دیماه معروف که رسیدیم به استناد بندی که مربوط به آموزشگاه های سینمایی بود، نامه انحلال خانه سینما به فرمان وزیر توسط دبیرخانه رسیدگی به مراکز فرهنگی هنری را صادر کردند.
عسگرپور اظهار داشت: من این نکات را که یک بخشی از آن تاریخی بود، مطرح کردم. و می خواستم تأکید کنم که سیر تاریخی آن به مباحثی چون آماده کردن لایحه نظام صنفی تا طرح امنیت شغلی و فعالیتهای دیگری همچون آمدن اعضا ء اکادمی اسکار به ایران و... برمی گردد که این اتفاقات برای برخی مقامات وقت خوشایند نبود. البته در آن مقطع همه می دانستند که عزم دولت دهم، یکجوری مقابل با تمام نهادهای صنفی در حوزه فرهنگ و هنر بود که مهم ترینش خانه سینما می توانست تلقی بشود که اگر از این بخش عبور می کردند، می توانستند به بخش های بعدی هم برسند.
همچنان برای ساختار و ثبت صنوف فرهنگی، مشکل قدیمی اساسنامه ای وجود دارد
وی اشاره کرد: همین امروز که ما داریم با هم صحبت می نماییم، هنوز ثمرات نامیمون آن نگاه وجود دارد، به خاطر این که همچنان برای ساختار و ثبت صنوف فرهنگی هنری، مشکل قدیمی اساسنامه ای وجود دارد. با وجود این که برخی تکالیف در دوره ای به وزارت ارشاد محول شده است. اما وزارت ارشاد از آن دوره به وظیفه اصلی اش عمل نکرده است. من جمله فکر می کنم این اتفاق باید برای دهه ۸۰ و دولت اقای خاتمی باشد که وزارت ارشاد یک سال فرصت داشت که ایین نامه ثبت صنوف را به تصویب برساند و سامانه خودش را متناسب سازی بکند، ولی این کار را نکرده است یعنی همچنان صنوف در قاعده مؤسسات فرهنگی ثبت می شوند. البته بخش های تصحیح شده و بخش های تصحیح نشده است. ازاین رو همچنان مشکل قدیمی که سال ها با آن درگیر هستیم، سرجاش هست که صنوف بین وزارت کار و ارشاد سرگردان هستند.
به نظرم همین سهل انگاری که در وزارت ارشاد در این سالها هست و ما اسمش را می گذاریم سهل انگاری، که از نظر من پشت آن امکان دارد، عزمی وجود داشته باشد که نهادها صنفی استقرار کامل به عنوان آن چه در دنیا رایج هست، نداشته باشند و هیچ گاه نتوانند مستقر بشوند، این روند می تواند دلیلهای مختلفی داشته باشد.
یادی از بهرام بیضایی در ماجرای امنیت شغلی
او با اشاره به کتابچه امنیت شغلی افزود: اسامی سینماگران با دیدگاه های مختلف از نسل های متفاوت در کتابچه امنیت شغلی برای ثبت تاریخی هست که اعلام آمادگی کرده بودند که در این گردهمایی حاضر شوند و صحبت کنند. اتفاقا یادی کنم از مرحوم بیضایی که بتازگی از دنیا رفتند، به یاد دارم در آخر آن کتابچه نامه من به بیضایی امده است. به عنوان کسی که در ارتباط با گردهمایی اعلام حمایت و موضع مشخص کرده بود. نامه ایشان در این کتابچه چاپ شد و به عنوان سند هنوز هست که در آن به سیر دعوت برای گردهمایی و دلایل عدم برگزاری گردهمایی اشاره شده است.
وی افزود: به نظرم خانه سینما یک عرض و طول و عمقی از خودش در ماجرای سال ۹۰ تا ۹۲ نشان داد که می تواند همچنان مورد توجه باشد، هم از جانب خودمان هم از جانب دولتمردان. پس از آن دولتمردان و هم نهادهای صنفی متوجه شدند که می توانند قدرتمند حضور داشته باشند و نهادهای صنفی که بعد خانه سینما قرار بود دولت دهم به سراغ شان برود، درک کردند که در هر صورت می توانند از خانه سینما یک الگوبرداری بکنند و همینطور دولت های بعدی هم متوجه شدند که نباید با نهادهای صنفی که برآمده از مطالبات مردم هستند، وارد چالش بشوند.
بحث من اینست که باید با نهاد صنفی تعامل و گفتگو داشته باشند، البته حاکمیت باید یک تلقی جدیدی پیدا می کرد، تاکنون که ما با هم صحبت می نماییم، اتفاق جدی نیفتاده است که کرسی های مشخص برای نهاد صنفی در شوراهای تصمیم ساز و تصمیم گیر، ایجاد بشود، البته نه تنها در سینما بلکه در کل حوزه های فرهنگ. اگر دقت بکنید در شوراهای عالی فضای مجازی وانواع و اقسام شوراهای عالی و میانی، بی حضور نهادهای صنفی برای کسب وکار یک نهاد صنفی تصمیم گیری می کنند، در صورتی که اینها باید در آن شوراها جایگاه حقوقی موثر داشته باشند، چرا در شورای عالی انقلاب فرهنگی و خیلی شوراهای دیگر نماینده صنوف هنری حضور ندارند؟ واقعیت اینست که دولت ها و مجلس در دوره های مختلف هیچ گاه روی خوش به نهاد صنفی نشان ندادند و این مدعا را در مجموع مصوبات و ایین نامه هایشان می توانید، مشاهده کنید.
عسگرپور با اشاره به ماجرای انحلال خانه سینما اظهار داشت: به نظرم اتفاق انحلال خانه سینما می توانست یک درس برای نهاد صنفی داشته باشد که به بلوغ خودش بیشتر فکر بکند و هم دولت و هم مجلس متوجه بشوند که نهاد صنفی را در این معادلات باید درست ببینند و نباید با آن وارد مخاصمه بشوند و مصوبات حذفی شبانه داشته باشند.
مدیرعامل خانه هنرمندان ایران تصریح کرد که اگر نقش درستی برای نهاد صنفی تعریف نشود، خودش نقش خودش را پیدا می کند و افزود: الان مشکل اصلی در مملکت ما خیلی به خانه سینما بر نمی گردد. نهادهای صنفی در حوزه هنر امکان استقرار به عنوان نهاد صنفی مستقل را در قانون ندارند بطورمثال استقلالی برای نهاد صنفی درنظر نمی گیرند بطورمثال هیئت مدیره نهاد صنفی هم باید استعلام شود، انگار در جایگاه حساس حکومتی هستند با انحلال نهاد صنفی هنری دست وزارت ارشاد است. در اثر تجربه ای که در این سالها داشتم، حاکمیت نگاه سازنده را به صنف های فرهنکی هنری ندارد که اگر داشت، ما الان بلاتکلیف نبودیم که باید در وزارت ارشاد خودمان را ثبت نماییم یا وزارت کار.
رئیس هیئت رئیسه خانه سینما اشاره کرد: ازاین رو اصل مشکل خانه سینما همچنان همین است که ما به عنوان شاغلان سینما باید در مجامع تصمیم گیری درباره ی چگونگی کسب و کارمان حضور و جایگاه حقوقی موثر داشته باشیم و ربطی به این نوبت دولت یا دولت های قبلی ندارد. ما ممکنست در دوره فعلی با وزیر مربوطه به علت اخلاق حسنه ایشان رابطه دوستانه و مسالمت آمیزی داشته باشیم، اما مشخص نیست تا کی ادامه پیدا کند و هم چنان مطالبات مان بر زمین باشد.
مشکل اصلی خانه سینما و اساسا نهادی صنفی در حوزه فرهنگی هنری برمی گردد به ساختارهای حقوقی که در سطح کلان کشور باید حل بشود، اگر در وزارت ارشاد کسانی را داشتیم که محکم بایستند و از این فکر که اصناف باید در نظام های تنظیم گری شریک و موثر باشند، دفاع بکنند، می توانستیم از پس این ماجرا بر بیایم و سازمان های صنفی خودمان را تشکیل بدهیم اما الان واقعیت اینست که مدت هاست، ما در مقطع حساس فعلی هستیم و هر زمان بخواهیم از حقوق مان حرف ها بزنیم، فوری می گویند فلان اتفاق افتاده است و ما باید امروز و فردا را بگذارنیم تا بعد، کوشش های فردی ما هم کافی نیست، و آن گاه هم که ما تلاش زیاد می نماییم و فریاد می زنیم تا صدای مان را بشنوند، از آن تعبیر سیاسی می کنند.
به طور خلاصه، بازهم برای ساختار و ثبت صنوف فرهنگی، مشکل قدیمی اساسنامه ای وجود دارد وی اشاره کرد: همین امروز که ما داریم با هم صحبت می نماییم، هنوز ثمرات نامیمون آن نگاه وجود دارد، به خاطر اینکه بازهم برای ساختار و ثبت صنوف فرهنگی هنری، مشکل قدیمی اساسنامه ای وجود دارد. اگر دقت بکنید در شوراهای عالی فضای مجازی وانواع و اقسام شوراهای عالی و میانی، بی حضور نهادهای صنفی برای کسب و کار یک نهاد صنفی تصمیم گیری می کنند، در صورتیکه اینها باید در آن شوراها جایگاه حقوقی موثر داشته باشند، چرا در شورای عالی انقلاب فرهنگی و خیلی شوراهای دیگر نماینده صنوف هنری حضور ندارند؟ نهادهای صنفی در عرصه هنر امکان استقرار به عنوان نهاد صنفی مستقل را در قانون ندارند بطورمثال استقلالی برای نهاد صنفی در نظر نمی گیرند بطورمثال هیات مدیره نهاد صنفی هم باید استعلام شود، انگار در جایگاه حساس حکومتی هستند با انحلال نهاد صنفی هنری دست وزارت ارشاد است.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب