وقتی شنیدن به یك خرده فرهنگ تبدیل می شود
پادکست و باز تعریف چه طور شنیدن برای دهه شصتی ها
به گزارش جاویدانی، محققان ایرانی در پژوهش تازه ای، شنیدن پادکست را به عنوان یک تجربه روزمره در زندگی متولدین دهه شصت بررسی نموده اند و بدنبال درک معنای این رسانه در زیست رسانه ای این نسل بوده اند.
به گزارش جاویدانی به نقل از ایسنا، پادکست بعنوان یکی از رسانه های شنیداری نوین، در دو دهه اخیر جایگاه ویژه ای در زندگی روزمره کاربران پیدا کرده است. این رسانه با تأکید بر سادگی تولید، دسترسی ساده و امکان شنیدن در زمان ها و مکانهای مختلف، الگوی تازه ای از مصرف صوتی را شکل داده است. برعکس رادیو که به زمان پخش و برنامه ریزی مشخص وابسته است، پادکست به مخاطب اجازه می دهد شنیدن را با ریتم زندگی شخصی خود هماهنگ کند. همین خاصیت سبب شده پادکست بتدریج از یک ابزار رسانه ای صرف فراتر برود و به قسمتی از تجربه روزمره افراد تبدیل گردد. در ایران نیز پادکست از ابتدای دهه ۱۳۸۰ شکل گرفت و بعد از دوره ای رکود، در سالیان اخیر با رشد شایان توجهی مواجه شده است؛ رشدی که نشان دهنده تغییر عادت های شنیداری و رسانه ای مخاطبان است.
اهمیت بررسی پادکست زمانی بیشتر می شود که آنرا در بستر نسلی خاص مطالعه نماییم. متولدین دهه شصت نسلی هستند که هم تجربه رسانه های آنالوگ مانند رادیو و ضبط صوت را داشته اند و هم با گسترش اینترنت و رسانه های دیجیتال، وارد فضای جدیدی از مصرف رسانه ای شده اند. این نسل گذار میان دو جهان رسانه ای متفاوت را زیسته لذا تجربه شنیدن برای آنها فقط یک عادت ساده نیست، بلکه قسمتی از تعریف مجدد رابطه شان با زمان، مکان، بدن و ارتباطات اجتماعی است. پادکست برای این گروه سنی می تواند همزمان نقش سرگرمی، منبع یادگیری، همراهی در تنهایی یا حتی راهی برای فاصله گرفتن از شلوغی های روزمره را ایفا کند.
زهراسادات چلنگر، پژوهشگر علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران، بهمراه دو همکار هم دانشگاهی خود، تحقیقی را در همین جهت درباره ی تجربه شنیدن پادکست در بین متولدین دهه شصت انجام داده اند. این تحقیق با تأکید بر تجربه زیسته کاربران و با نگاهی کیفی، به بررسی این مورد پرداخته که پادکست چه طور امر روزمره را برای این نسل دگرگون می کند و چه معنایی در زندگی رسانه ای آنها می سازد. پژوهشگران در این مطالعه کوشیده اند از خلال روایتها و تجربه های کاربران، تصویری روشن از جایگاه پادکست در زندگی دهه شصتی ها عرضه کنند و نشان دهند این رسانه چه طور به یک خرده فرهنگ شنیداری تبدیل گشته است.
در این مطالعه، تجربه شنیدن پادکست در قالب موقعیت هایی بررسی شده که پژوهشگران از آنها با عنوان «موقعیت های مرزی» یاد می کنند؛ موقعیت هایی میان کار و فراغت، تنهایی و ارتباط، حرکت و سکون. در این چارچوب، نحوه شنیدن پادکست بعنوان یک «تکنیک» روزمره تحلیل شده است؛ تکنیکی که کاربران به کمک آن، زندگی روزمره خودرا مدیریت و معنا می کنند.
یافته های پژوهش نشان می دهند که شنیدن پادکست در بین دهه شصتی ها الگوهای متفاوتی دارد که هرکدام معنای خاصی به این رسانه می بخشند. برمبنای نتایج، سه الگوی اصلی شنیدن شناسایی شده است: شنیدن غوطه ورانه، شنیدن نخبه گرایانه و شنیدن رهایی بخش.
در شنیدن غوطه ورانه، پادکست به صورت یک روایت دنبال می شود و شنونده خودرا در داستان، بحث یا گفت و گو غرق می کند. در شنیدن نخبه گرایانه، پادکست بیشتر بعنوان منبعی برای یادگیری و کسب دانش دیده می شود؛ دانشی که بصورت فشرده و قابل حمل در اختیار شنونده قرار می گیرد. در شنیدن رهایی بخش، پادکست نقش پناهگاه را ایفا می کند؛ فضایی برای فاصله گرفتن از فشارهای روزمره و بازیابی آرامش.
پژوهش نشان داده است که این الگوها ثابت و جدا از هم نیستند و یک فرد می تواند در موقعیت های مختلف، شیوه های متفاوتی از شنیدن را تجربه کند. به این ترتیب، پادکست به رسانه ای با معانی سیال تبدیل می شود که بسته به شرایط زندگی، نقش های گوناگونی به خود می گیرد و قسمتی از زیست جهان رسانه ای کاربران را شکل می دهد.
بر اساس این یافته ها، تجربه شنیدن پادکست با بدنمندی، زمان و مکان پیوندی نزدیک دارد. استفاده از هندزفری یا گوشی هوشمند، فضاهای شخصی سیالی به وجود می آورد که شنونده می تواند در آنها زمان و مکان را به صورت دلخواه خود تنظیم کند. در این فضاها، مرز میان حضور و غیاب، خلوت و شلوغی و حتی کار و استراحت کمرنگ می شود. پادکست به کاربران کمک می نماید در دل زندگی پرتحرک امروزی، لحظه هایی برای خود بسازند و احساسات و افکارشان را سامان دهند.
از منظر فرهنگی، این تجربه ها به تشکیل نوعی خرده فرهنگ پادکست منجر گردیده است. در این خرده فرهنگ، شنیدن فقط دریافت صدا نیست، بلکه راهی برای بودن در جهان است. کاربران بوسیله پادکست با روایت ها، دانش و ارتباطات تازه ای مواجه می شوند و با این حال، نسبت خودرا با دیگران و با خودشان تعریف مجدد می کنند.
یافته های فوق نشان می دهند پادکست فراتر از یک ابزار رسانه ای ساده عمل می کند و به قسمتی از ساختار معنایی زندگی روزمره دهه شصتی ها تبدیل گشته است.
این نتایج علمی پژوهشی در «فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات» وابسته به انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات که به انتشار پژوهش هایی در عرصه فرهنگ، رسانه و ارتباطات اجتماعی می پردازد، منعکس شده اند.
در این مطالعه، تجربه شنیدن پادکست در قالب موقعیت هایی بررسی شده که محققان از آنها با عنوان موقعیت های مرزی یاد می کنند؛ موقعیت هایی میان کار و فراغت، تنهایی و ارتباط، حرکت و سکون. در این فضاها، مرز میان حضور و غیاب، خلوت و شلوغی و حتی کار و استراحت کمرنگ می شود. این نتایج علمی پژوهشی در فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات وابسته به انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات که به انتشار پژوهش هایی در حوزه فرهنگ، رسانه و ارتباطات اجتماعی می پردازد، منعکس شده اند.
منبع: جاویدانی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب