داروهای لاغری را خودسرانه مصرف نکنید
جاویدانی: یک فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم بالغین، نسبت به مصرف خودسرانه داروهای لاغری و تجویز آنها در اماکن غیرپزشکی اخطار داد.
به گزارش جاویدانی به نقل از مهر، مهتاب نیرومند، با اشاره به این که داروهای لاغری نباید جایگزین سبک زندگی سالم شوند، اظهار داشت: این داروها ابزاری برای مدیریت علمی وزن در افراد حائز شرایط هستند.
وی اضافه کرد: داروهایی نظیر سماگلوتاید با نام تجاری اوزمپیک و تیرزپاتاید با نام تجاری مونجارو که در بازار ایران نیز با نامهای مختلف یافت می شوند، در ابتدا برای درمان دیابت توسعه یافته بودند. این ترکیبات با افزایش ترشح انسولین، ارتقاء متابولیسم و مهار ترشح گلوکاگون، به کنترل دقیق قند خون کمک می کنند.
نیرومند توضیح داد: بر مبنای تحلیل های تخصصی انجام شده، لازم است در مورد تفاوت میان نسل های مختلف داروهای موثر بر مرکز سیری، اصلاحیه علمی ارائه شود. یکی از سوءبرداشت های رایج در این عرصه، اینست که تغییر در ساختار مولکولی داروهای جدید، موجب تغییر در محل اثرگذاری آنها می شود. در عین حال، شواهد نشان میدهد که داروهای جدیدتر نظیر سماگلوتاید و تیرزپاتاید دقیقا مشابه داروهای کلاسیک تر مانند لیراگلوتاید از راه تاثیر بر مرکز سیری عمل می کنند. نقطه تمایز اصلی، نه در مکانیسم اثر، بلکه در پروفایل فارماکوکینتیک آنها نهفته است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تصریح کرد: تغییرات ساختاری در این داروهای جدید، با هدف بهینه سازی طول عمر دارو در خون و تقویت قدرت اثر صورت گرفته است. این پیشرفت تکنولوژیک، منجربه تحولی در الگوی مصرف شده است؛ به شکلی که بیماران بر خلاف نسل اول که احتیاج به تزریق روزانه داشتند، حال می توانند با استفاده از داروهای جدید، تنها به یکبار مصرف در هفته بسنده کنند.
نیرومند اشاره کرد: تجویز این داروها تحت هیچ شرایطی تصادفی نیست و بر مبنای شاخص توده بدنی (BMI) و وجود عوامل خطر جانبی تعیین می شود. طبق پروتکلهای علمی، این داروها در دو دسته اصلی قابل تجویز هستند.
وی توضیح داد: اشخاصی با BMI بالاتر از ۳۰ که بدون احتیاج به عوامل خطر اضافی، کاندیدای درمان هستند و اشخاصی با BMI بین ۲۷ تا ۳۰ که در کنار اضافه وزن، حداقل یک عامل خطر مانند فشار خون بالا، چربی خون، کبد چرب یا دیابت را نیز دارا باشند، کاندید مصرف این دارو با مشورت با پزشک هستند.
هشدار جدی در رابطه با مصرف غیرعلمی
نیرومند با هشدار نسبت به استفاده از این داروها برای هر نوع اضافه وزنی، اشاره کرد: این داروها برای اشخاصی که اضافه وزن آنها از حد مشخصی فراتر نرفته است، مناسب نمی باشد.
وی اضافه کرد: تعیین نوع دارو، دوز مصرفی، مدت زمان درمان و حتی رژیم غذایی مکمل، امری کاملا تخصصی است که تنها باید توسط پزشک و با عنایت به توازن میان فواید دارو و عوارض احتمالی انجام شود؛ چون که این ترکیبات می توانند عوارض جانبی خطرناک و حتی در موارد نادر، کشنده داشته باشند.
از عوارض گوارشی تا خطرات جدی و موارد منع مصرف
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به طیف گسترده عوارض جانبی داروهای جدید لاغری، اهمیت غربالگری دقیق قبل از تجویز را مورد تأکید قرار داد.
وی هشدار داد: تجویز این داروها در اماکن غیرپزشکی مانند آرایشگاه ها یا باشگاه ها، می تواند دستاوردهای خیلی خطرناکی برای سلامت بیماران داشته باشد.
عوارض گوارشی و رابطه دوز با شدت عارضه
نیرومند در بررسی عوارض این گروه از داروها، رایج ترین چالش را اختلالات گوارشی دانست.
وی توضیح داد: بروز نشانه هایی مثل تهوع، بی اشتهایی، درد شکم، تشدید ریفلاکس معده و تغییر در فعالیت روده از اسهال تا یبوست از عوارض متداول این درمان ها است.
نیرومند تصریح کرد: داروهای با اثر طولانی مدت و هفتگی مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید معمولاً تحمل پذیری بهتری دارند.
وی اضافه کرد: رابطه مستقیمی میان دوز مصرفی و شدت عوارض وجود دارد؛ با افزایش دوز دارو، احتمال تشدید عوارض گوارشی نیز بیشتر می شود.
هشدار در رابطه با پانکراتیت و درگیری های چشمی
وی با اشاره به عوارض جدی تر، از احتمال بروز التهاب پانکراس (پانکراتیت) و اختلالات بینایی در مصرف این داروها، اظهار داشت: در صورت بروز پانکراتیت ناشی از مصرف دارو، درمان باید فورا قطع شود، برای اینکه این حالت به منع مصرف قطعی تبدیل می شود.
نیرومند سفارش کرد: بیماران در صورت بروز دردهای شدید شکمی یا تهوع غیرقابل تحمل، بلا فاصله به مراکز درمانی مراجعه نمایند.
خط قرمزهای پزشکی
وی اشاره کرد: انتخاب فرد واجد شرایط، به اندازه شناسایی افراد منع مصرف اهمیت دارد. همچون موارد حیاتی که نباید از آنها گذشت مبتلایان به سرطان تیروئید است.
این فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم بالغین اضافه کرد: اشخاصی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان تیروئید از نوع مدولاری (MTC)، بهیچ وجه نباید از این داروها استفاده نمایند.
سابقه پانکراتیت و آنهایی که سابقه التهاب پانکراس داشته اند، بخصوص اگر ناشی از داروهای مشابه بوده باشد دومین گروه در معرض خطر منع مصرف داروهای لاغری هستند که نیرومند به آن اشاره نمود.
وی افزود: مصرف الکل به عنوان یک منع مصرف نسبی مطرح است و بیماران باید از مصرف الکل اجتناب کنند.
نیرومند اشاره کرد: مصرف داروهای لاغری باید در بیماران دیابتی با درگیری چشمی شدید (رتینوپاتی) با احتیاط خیلی زیاد و تحت نظر دقیق صورت گیرد.
مقابله با پدیده خطرناک تجویز در اماکن غیرپزشکی
وی با ابراز نگرانی از یک پدیده نادرست، هشدار داد: امروزه متاسفانه این داروها در اماکن غیرپزشکی نظیر آرایشگاه ها، مزون های لباس عروس، خیاطی ها و حتی باشگاه های ورزشی سفارش یا تجویز می شوند.
نیرومند اشاره کرد: این داروها، داروهای بدون نسخه (OTC) نیستند و تجویز آنها در این مکانها خیلی خطرناک است؛ چون که دوز مصرفی و مدیریت عوارض، امری کاملا فردمحور و نیازمند نظارت متخصص غدد است.
منبع: javidani.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب